Sinds begin 2024 zijn er in Nederland toegelaten vloeistoffen beschikbaar voor balseming (ook bekend als thanatopraxie of licht balsemen). Dit betekent dat balsemen alleen nog is toegestaan met deze wettelijk toegelaten balsemingsproducten. Omdat er nu toegelaten balsemingsproducten op de markt zijn heeft de inspectie aangegeven per september 2025 te starten met het uitvoeren van inspecties in de uitvaartbranche. Deze pagina informeert u over de regelgeving voor balsemingsproducten.

Wat zijn de regels voor balsemingsproducten?

Balsemingsproducten zijn biociden vanwege hun conserverende werking. Balsemingsproducten vallen onder de Europese Biocidenverordening, productsoort 22 (Vloeistoffen voor balsemen en opzetten). In Nederland mogen biociden alleen worden verkocht en gebruikt als ze zijn toegelaten door het Ctgb. Het toelatingsbesluit van het Ctgb geeft aan waarvoor en hoe een biocide moet worden gebruikt. Toelating wordt alleen verleend als het gebruik volgens de voorschriften geen onaanvaardbaar risico oplevert voor mens en milieu, en als het product aantoonbaar werkzaam is. 

Toelatingsprocedure

Toelating van biociden onder de Europese Biocidenverordening kan alleen wanneer de werkzame stof die daarin gebruikt wordt, Europees is goedgekeurd. Voor biociden met werkzame stoffen en de relevante productsoort waarvoor de beoordeling in het Europese werkprogramma nog niet is afgerond, geldt in Nederland overgangsrecht onder de Wet gewasbeschermingsmiddelen en biociden (Wgb). De beoordelingen van werkzame stoffen voor PT22 [MK1] zijn nog niet allemaal afgerond. Dat betekent dat de balsemingsproducten op basis van deze werkzame stoffen allemaal nog onder het overgangsrecht vallen. Balsemingsproducten die in het buitenland zijn toegelaten of geregistreerd, mogen niet in Nederland worden gebruikt. Zie voor meer informatie over de goedkeuring van werkzame stoffen en de toelating van biociden: Biociden. 

Situatie tot begin 2024

Toen licht balsemen in 2010 werd toegestaan in de Wet op de lijkbezorging, waren er nog geen toegelaten biociden beschikbaar voor balseming in Nederland. Toch werden lichte balsemingen uitgevoerd, waarbij balsemingsproducten meestal uit het buitenland werden betrokken. Dit was juridisch niet toegestaan. In de praktijk werd hierop niet gehandhaafd, mede omdat er in Nederland geen toegelaten balsemingsproducten op de markt waren en balsemen zonder deze producten niet mogelijk was.

Nieuwe situatie vanaf 2024

Sinds begin 2024 zijn in Nederland wél toegelaten balsemingsproducten beschikbaar. De handhaver van de wetgeving, de Inspectie Leefomgeving en Transport, heeft dit met diverse organisaties in de uitvaartbranche besproken, zodat de gebruikers de tijd kregen om over te stappen op de toegelaten balsemingsproducten. Omdat er nu toegelaten balsemingsproducten op de markt zijn, heeft de inspectie aangegeven per september 2025 te starten met het uitvoeren van inspecties in de uitvaartbranche. 

Gebruik geen balsemingsproducten die niet zijn toegelaten

Alleen toegelaten balsemingsproducten zijn zorgvuldig beoordeeld op werkzaamheid en risico’s voor mens en milieu. Het is niet toegestaan om mogelijk goedkopere, niet-toegelaten alternatieven te gebruiken. Het gebruik van niet-toegelaten balsemingsproducten is niet alleen onverstandig vanwege mogelijke risico’s, maar ook oneerlijk richting producenten die wel aan alle wettelijke eisen voldoen. Deze producenten hebben geïnvesteerd in het verkrijgen van een toelating en het uitvoeren van uitgebreide veiligheidsonderzoeken. Gebruik daarom altijd uitsluitend de officieel in Nederland toegelaten balsemingsproducten.